Wat is klankrijm? (met voorbeelden)
Klankrijm (ook wel assonantie of klinkerrijm) betekent dat de klinkers van twee woorden hetzelfde klinken, terwijl de medeklinkers mogen verschillen. Kippen rijmt in klank op willen en trippen: overal hoor je i-e.
De drie soorten rijm
- Perfect rijm (volrijm): vanaf de laatste beklemtoonde klinker is álles gelijk: kippen, lippen, tippen. Klassiek, duidelijk, maar je hebt de minste woorden om uit te kiezen.
- Klankrijm: alleen de klinkers zijn gelijk: kippen, willen, zitten, brillen. Veel meer opties, en het klinkt minder “dreunerig” dan perfect rijm.
- Bijna-rijm: nog soepeler; verwante klanken tellen mee (korte en lange klinkers samen): nacht en slaap. Handig als de tekst belangrijker is dan het rijm.
Waarom rappers en songwriters op klankrijm draaien
In Nederlandstalige rap en songteksten is klankrijm de norm. Perfect rijm dwingt je vaak naar voorspelbare woorden (hart en smart), terwijl klankrijm je hele zinnen laat rijmen zonder dat het geforceerd klinkt. Luister een willekeurige Nederlandse rap-track en je hoort ketens van klinkers, geen perfecte eindrijmen.
Bonus: met meerdere lettergrepen achter elkaar (multisyllabisch rijm) wordt het pas echt interessant: latere en kameraden delen de a-e-klanken over meerdere lettergrepen.
Wanneer kies je wat?
- Sinterklaasgedicht of feestrijm: perfect rijm. De dreun is daar juist de charme. Zie ook onze sinterklaasgedichten-pagina.
- Songtekst of rap: klankrijm. Natuurlijk ritme, veel meer woordkeus.
- Serieus gedicht: bijna-rijm of vrij. Het rijm mag de inhoud nooit in de weg zitten.
Zelf proberen
De rijmzoeker van Woordkunst heeft een aparte knop voor alle drie: Klankrijm, Bijna-rijm en Perfect. Zoek een woord, wissel van rijmtype en zie het verschil. Sorteer met het thema-filter op betekenis, zodat de rijmwoorden ook bij je onderwerp passen.